Skip to main content

In het kort: IRC’s aanpak

Het creëren van goede water, sanitatie en hygiëne voorzieningen - niet alleen voor een paar mensen voor een tijdje, maar voor iedereen voor altijd - vereist een fundamentele verandering in de manier waarop we denken en samenwerken. 

Het leveren van water, sanitatie en hygiëne voorzieningen is een complexe uitdaging – als dat niet het geval was, dan hadden we iedereen al bereikt. Zelfs de meest eenvoudige voorziening - of het nu een boorgat voor water of een familie latrine is - vereist een heel netwerk van individuen en organisaties die effectief samenwerken. Om onze visie van universele toegang tot water, sanitatie en hygiëne te bereiken, moeten er dingen veranderen.

Het leveren van voorzieningen

Het klinkt voor de hand liggend - water en sanitaire voorzieningen zijn diensten – maar als je ziet waar de meeste investeringen heen gaan zou je haast denken dat het werk van de sector in eerste plaats gaat over het leveren van infrastructuur. Maar aan een handpomp of kraan die het niet doet hebben mensen niets, net zomin als aan een latrine die vol zit. Inderdaad, de realiteit is dat het makkelijke gedeelte van water en sanitaire voorzieningen het leveren van infrastructuur is - de pompen, leidingen of toiletten. Dit technische deel is vaak redelijk eenvoudig, omdat het kan worden geleverd door middel van projecten. Hierdoor kunnen rommelige problemen zoals een zwakke overheid of gebrek aan vraag worden genegeerd of omzeild. Maar de naakte waarheid is natuurlijk dat er geen duurzaam stuk techniek bestaat. Op een dag gaat het kapot – auto’s, telefoons, vliegtuigen en ja, toiletten en kranen. Waar het om gaat is dat het falen van de techniek nooit een excuus voor het falen van een dienst zou moeten zijn.

Zorgen dat pompen en pijpen een voorziening worden, één die dag in dag uit werkt, is veel moeilijker – maar cruciaal. Dit inzicht is het beginsel en de rode draad van IRC’s aanpak.  

Wij, wij allen werkzaam in de water, sanitatie en hygiene sector, moeten stoppen met denken in termen van het leveren van infrastructuur - en gaan nadenken over het leveren van voorzieningen. We moeten onszelf beoordelen op en verantwoordelijk houden voor onze bijdrage hierin. Pas als deze mentaliteit verandert, kunnen we de grotere uitdagingen aanpakken: zorgen dat de investeringen in water, sanitatie en hygiëne de resultaten leveren van een verbeterde voorziening. Alleen dan kunnen we hopen op een blijvende gedragsverandering - variërend van het gebrek aan bereidheid om te betalen, ontbrekende gegevens of slecht geformuleerd beleid. Alleen met dit inzicht dat al onze inspanningen moeten worden afgestemd op de taak van het verstrekken van water en sanitaire voorzieningen hebben we een kans op het bereiken van onze doelen.

Iedereen voorzien

Het leveren van duurzame water- en sanitaire voorzieningen voor iedereen is alleen mogelijk als we rekening houden met de eisen van verschillende mensen en behoeften, hun capaciteiten om de diensten te behouden en hun vermogen om te betalen. Gelijkheid in water en sanitatie betekent dat iedereen (vrouwen en mannen, arm en rijk, sociale minderheden en meerderheden) een stem heeft in de besluitvorming en gelijke toegang tot informatie. Het betekent dat de voordelen, lasten en verantwoordelijkheden eerlijk worden gedeeld.

Het is belangrijk deze indicatoren mee te nemen in het meten van impact op verschillende groepen voor planning en uitvoering. IRC heeft een lange geschiedenis in de participatieve aanpak. De zogenaamde life-cycle costs approach geeft inzicht in de echte kosten van de verschillende systemen voor verschillende gebruikers. Kwalitatieve informatie systemen stellen ons in staat om de participatie en gedragsverandering op schaal te meten.

Het hele systeem veranderen

De focus van het systeem veranderen (van mensen, organisaties en regels) - van het aanleggen van techniek naar het bouwen van voorzieningen klinkt eenvoudig - maar in de praktijk is het moeilijk en kost het tijd. De vaardigheden die nodig zijn om een project uit te voeren zijn niet dezelfde als die nodig zijn om een dienst te verlenen. Projecten zijn natuurlijk onderdeel van de dienstverlening – het aanleggen of repareren van systemen zal altijd worden gedaan door middel van projecten. Maar het runnen van een succesvolle nutsvoorziening - of een bedrijf voor het legen van latrines - vraagt om andere vaardigheden, net zoals het beheer van voorzieningen van een hele wijk, of het reguleren van lokale dienstverleners.

Zoals het de visie van IRC is dat iedereen in de wereld toegang krijgt tot water en sanitaire voorzieningen, zo is het verschuiven van de focus van infrastructuur naar voorzieningen onze missie. We willen organisaties motiveren om echte voorzieningen te leveren, samenwerkend met partners – met name de overheid – om te bepalen wat er nodig is; innovaties te testen, en helpen om veelbelovende initiatieven op grotere schaal tot uitvoer te brengen.

IRC is gespecialiseerd in tal van zaken die bij de totstandkoming van water en sanitaire voorzieningen komen kijken, zoals kennis management, monitoring, en life-cycle costing, waarover meer te lezen is op deze website.

Maar ons overkoepelend specialisme is het vermogen van het begrijpen en omgaan met het systeem als geheel. In de praktijk betekent dit werken met een groot aantal actoren en organisaties op institutioneel niveau. Het vraagt van ons om van het nationale niveau naar het huishouden en terug te kunnen switchen - en om de gevolgen van verandering op microniveau voor beleid op macro-niveau te begrijpen. Het vraagt vooral om geduld – het veranderen van complete systemen duurt lang - minstens tien jaar.

De nieuwsartikelen en blogs in dit gedeelte van onze website hebben betrekking op de levering van diensten of het brengen van verandering. We zijn enthousiast om onze successen, uitdagingen en geleerde lessen te delen. Ook zijn we voortdurend op zoek naar nieuwe ervaringen om van te leren - van binnen of buiten de WASH-sector. Indien u graag een ervaring wilt delen - een document, nieuwsbericht of blogs – neem dan vooral contact met ons op. Wij horen graag van u.

Documenten en Publicaties